Χλαμύδια
Ο Dr. Παναγάκης είναι εξειδικευμένος Δερματολόγος με πλέον 20ετή εμπειρία στην αντιμετώπιση δερματικών ασθενειών στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και ως Διευθυντής στην Κρατική Δερματολογική κλινική του Νοσοκομείου Ανδρέας Συγγρός.
Τι είναι τα Χλαμύδια
Τα Χλαμύδια είναι μία από τις πιο συχνές σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις (ΣΜΝ) παγκοσμίως. Προκαλούνται από το βακτήριο Chlamydia trachomatis και, παρόλο που αντιμετωπίζονται εύκολα, συχνά παραμένουν αδιάγνωστα γιατί πολλοί άνθρωποι δεν παρουσιάζουν καθόλου συμπτώματα.
Μετάδοση
Η μετάδοση των χλαμυδίων είναι αρκετά ύπουλη, κυρίως επειδή το βακτήριο μπορεί να επιβιώσει σε διάφορες βλεννογόνους του σώματος.
Σεξουαλική Επαφή
Τα χλαμύδια μεταδίδονται μέσω των προσβεβλημένων υγρών (σπέρμα, προσπερματικά υγρά, κολπικά υγρά) και της επαφής των βλεννογόνων. Αυτό περιλαμβάνει:
- Κολπικό σεξ: Η πιο συχνή οδός μετάδοσης.
- Πρωκτικό σεξ: Το βακτήριο μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη στο ορθό.
- Στοματικό σεξ: Αν και λιγότερο συχνό, το βακτήριο μπορεί να μεταφερθεί από τα γεννητικά όργανα στον λαιμό και αντίστροφα.
Η μετάδοση μπορεί να συμβεί ακόμη και αν δεν υπάρξει εκσπερμάτωση. Αρκεί η στενή επαφή των γεννητικών οργάνων.
Μεταφορά με τα χέρια (Σπάνια)
Αν κάποιος αγγίξει μολυσμένα υγρά και στη συνέχεια αγγίξει τα μάτια του, μπορεί να μεταφέρει το βακτήριο εκεί, προκαλώντας επιπεφυκίτιδα από χλαμύδια.
Από τη μητέρα στο βρέφος
Μια έγκυος γυναίκα που έχει μολυνθεί μπορεί να μεταδώσει τα χλαμύδια στο μωρό της κατά τη διάρκεια του φυσιολογικού τοκετού. Αυτό μπορεί να προκαλέσει στο νεογέννητο σοβαρή μόλυνση στα μάτια (επιπεφυκίτιδα) και πνευμονία.
Τι δεν μεταδίδει τα χλαμύδια
Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι το βακτήριο Chlamydia trachomatis δεν επιβιώνει για πολύ έξω από το ανθρώπινο σώμα. Επομένως, δεν κολλάτε από:
- Κάθισμα λεκάνης τουαλέτας.
- Κοινή χρήση μαγειρικών σκευών ή ποτηριών.
- Αγκαλιές, φιλιά ή κράτημα χεριών.
- Πισίνες ή κοινόχρηστα ντους.
Συμπτώματα Χλαμυδίων
Τα χλαμύδια αποκαλούνται συχνά «σιωπηλή λοίμωξη», γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι δεν παρατηρούν τίποτα το ασυνήθιστο. Αν εμφανιστούν συμπτώματα, αυτό συμβαίνει συνήθως 1 έως 3 εβδομάδες μετά την επαφή.
Συμπτώματα στις Γυναίκες
Στις γυναίκες, το βακτήριο προσβάλλει αρχικά τον τράχηλο της μήτρας ή την ουρήθρα.
- Κολπικές εκκρίσεις: Αλλαγή στο χρώμα, την ποσότητα ή την οσμή των υγρών.
- Αίσθημα καύσου: Πόνος ή τσούξιμο κατά την ούρηση.
- Πόνος χαμηλά: Ενοχλήσεις στην κοιλιά ή στη λεκάνη (πύελο).
- Αιμορραγία: Εμφάνιση αίματος ανάμεσα στις περιόδους ή μετά τη σεξουαλική επαφή.
- Πόνος κατά την επαφή: Δυσφορία κατά τη διάρκεια της διείσδυσης.
Συμπτώματα στους Άνδρες
Στους άνδρες, η λοίμωξη εντοπίζεται συνήθως στην ουρήθρα.
- Έκκριση υγρού: Λευκωπό, θολό ή υδαρές υγρό από την άκρη του πέους.
- Δυσουρία: Τσούξιμο ή πόνος κατά την έξοδο των ούρων.
- Ερεθισμός: Φαγούρα ή κάψιμο στο άνοιγμα της ουρήθρας.
- Πόνος στους όρχεις: Πρήξιμο ή ευαισθησία στον έναν ή και στους δύο όρχεις (ένδειξη επιδιδυμίτιδας).
Συμπτώματα σε άλλα σημεία
Ανάλογα με τον τρόπο επαφής, τα χλαμύδια μπορούν να εμφανιστούν και εκτός των γεννητικών οργάνων:
- Στο ορθό (Πρωκτός): Πόνος στην περιοχή, έκκριση υγρού/βλέννας ή αιμορραγία.
- Στα μάτια (Επιπεφυκίτιδα): Κόκκινα μάτια, φαγούρα, πόνος ή εκκρίσεις (συμβαίνει συνήθως αν μεταφερθούν μολυσμένα υγρά με τα χέρια).
- Στο λαιμό: Συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα, αλλά μπορεί να εμφανιστεί ελαφρύς πονόλαιμος.
Πότε πρέπει να επισκεφτείτε τον Δερματολόγο
Θα πρέπει να εξεταστείτε αν ο/η σύντροφός σας, σας ενημέρωσε ότι διαγνώστηκε με ΣΜΝ και αν είχατε σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλακτικό με νέο σύντροφο (ακόμα και χωρίς συμπτώματα).
Γιατί τα Χλαμύδια είναι επικίνδυνα αν δεν θεραπευτούν;
Αν η λοίμωξη αφεθεί χωρίς θεραπεία, μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας. Στις γυναίκες μπορεί να οδηγήσει σε Φλεγμονώδη Νόσο της Πυέλου (PID), η οποία αυξάνει τον κίνδυνο για υπογονιμότητα ή εξωμήτρια κύηση. Στους άνδρες μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή στην επιδιδυμίδα, επηρεάζοντας τη γονιμότητα.
Επικοινωνία
Διάγνωση
Η διάγνωση για τα χλαμύδια είναι πλέον μια γρήγορη, ανώδυνη και πολύ ακριβής διαδικασία. Η πιο συνηθισμένη και αξιόπιστη μέθοδος ονομάζεται NAAT (Molecular Testing – Μοριακός Έλεγχος). Ανιχνεύει το DNA του βακτηρίου και γίνεται με δύο τρόπους:
- Δείγμα Ούρων: Είναι η πιο συνηθισμένη μέθοδος για τους άνδρες και πολύ συχνή για τις γυναίκες. Απαιτείται η συλλογή των πρώτων πρωινών ούρων (ή ούρων αφού έχουν περάσει τουλάχιστον 2 ώρες από την τελευταία ούρηση).
- Λήψη Επιχρίσματος (Swab): Στις γυναίκες ο γιατρός (ή η ίδια η γυναίκα) παίρνει ένα δείγμα από τον κόλπο ή τον τράχηλο με μια λεπτή μπατονέτα.
Στους άνδρες, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να ληφθεί δείγμα από την ουρήθρα.
Αν υπήρξε πρωκτική ή στοματική επαφή, ο γιατρός μπορεί να πάρει επίχρισμα από τον πρωκτό ή τον λαιμό.
Παράθυρο Ανίχνευσης
Αν εξεταστείτε αμέσως μετά την επαφή, το αποτέλεσμα μπορεί να βγει ψευδώς αρνητικό. Περιμένετε τουλάχιστον 1 έως 2 εβδομάδες μετά την ύποπτη επαφή. Αυτό το διάστημα χρειάζεται το βακτήριο για να πολλαπλασιαστεί σε βαθμό που να μπορεί να ανιχνευθεί από τα μηχανήματα.
Θεραπεία Χλαμυδίων
Η θεραπεία για τα χλαμύδια είναι απλή, γρήγορη και εξαιρετικά αποτελεσματική, καθώς το βακτήριο ανταποκρίνεται πολύ καλά στα αντιβιοτικά. Το κλειδί είναι η σωστή τήρηση των οδηγιών του γιατρού.
Συστηματική Αγωγή
Φάρμακα από το στόμα
Τα δύο πιο συνηθισμένα σχήματα είναι:
Εφάπαξ δόση: Λήψη μιας συγκεκριμένης δόσης αντιβιοτικού (συνήθως Αζιθρομυκίνη) σε μία μόνο ημέρα.
Εβδομαδιαία αγωγή: Λήψη χαπιών δύο φορές την ημέρα για 7 ημέρες.
Πρέπει να ολοκληρώσετε όλη την αντιβίωση, ακόμη και αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν από την πρώτη μέρα. Αν σταματήσετε νωρίς, το βακτήριο μπορεί να παραμείνει και να αναπτύξει αντοχή.
Κανόνες Θεραπείας
Για να είναι η θεραπεία επιτυχής πρέπει να ακολουθήσετε τα εξής:
- Αποχή από το σεξ: Πρέπει να αποφύγετε κάθε είδους σεξουαλική επαφή (κολπική, πρωκτική, στοματική) μέχρι να ολοκληρώσετε τη θεραπεία. Αν πήρατε την εφάπαξ δόση, πρέπει να περιμένετε 7 ημέρες μετά τη λήψη της πριν την επαφή.
- Θεραπεία συντρόφου: Είναι απαραίτητο να λάβει θεραπεία και ο/η σύντροφός σας, ακόμη και αν δεν έχει συμπτώματα. Διαφορετικά, θα μεταφέρετε το βακτήριο ο ένας στον άλλον συνεχώς (φαινόμενο "πινγκ-πονγκ").
- Όχι αυτοθεραπεία: Μην παίρνετε αντιβιοτικά που σας περίσσεψαν ή που σας πρότεινε κάποιος φίλος. Μόνο ο γιατρός μπορεί να κρίνει τη σωστή δόση και σκεύασμα.
Μετά τη Θεραπεία
- Επανέλεγχος: Συνίσταται μια επαναληπτική εξέταση μετά από 3 μήνες, καθώς οι επαναμολύνσεις είναι πολύ συχνές.
- Μόνιμες βλάβες: Η αντιβίωση σκοτώνει το βακτήριο, αλλά δεν μπορεί να επιδιορθώσει τυχόν μόνιμες βλάβες (όπως ουλές στις σάλπιγγες) που μπορεί να προκλήθηκαν αν η λοίμωξη έμεινε αθεράπευτη για χρόνια.
Τι να προσέξετε με τα φάρμακα
Κάποιες αντιβιώσεις μπορεί να προκαλέσουν φωτοευαισθησία ή στομαχικές διαταραχές. Αποφύγετε την έντονη ηλιοθεραπεία και να παίρνετε τα φάρμακα με φαγητό και με όποιον άλλο τρόπο υποδείξει ο δερματολόγος.