Μολυσματική Τέρμινθος
Ο Dr. Παναγάκης είναι εξειδικευμένος Δερματολόγος με πλέον 20ετή εμπειρία στην αντιμετώπιση δερματικών ασθενειών στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και ως Διευθυντής στην Κρατική Δερματολογική κλινική του Νοσοκομείου Ανδρέας Συγγρός.
Τι είναι η Μολυσματική Τέρμινθος
Η Μολυσματική Τέρμινθος (Molluscum Contagiosum) είναι μια συχνή ιογενής λοίμωξη του δέρματος. Αν και το όνομα ακούγεται λίγο τρομακτικό, στην πραγματικότητα πρόκειται για μια καλοήθη κατάσταση που επηρεάζει κυρίως την εξωτερική στοιβάδα του δέρματος.
Χαρακτηριστικά
Η Μολυσματική Τέρμινθος έχει ορισμένα πολύ συγκεκριμένα κλινικά χαρακτηριστικά που την κάνουν να ξεχωρίζει από άλλες δερματικές παθήσεις (όπως οι μυρμηγκιές ή η ακμή).
Φωτογραφία με περιστατικό μολυσματικής τερμίνθου:
Η Εμφάνιση
Το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι το κεντρικό εντύπωμα. Στην κορυφή κάθε σπυρακίου υπάρχει μια μικρή εσοχή, σαν “αφαλός” και μέσα σε αυτό το λακκάκι υπάρχει ένα λευκωπό, κηρώδες υλικό (σαν τυρί), το οποίο ονομάζεται “σωμάτιο της τερμίνθου” και περιέχει τον ιό σε μεγάλη συγκέντρωση.
Μέγεθος και Σχήμα
Είναι θολωτά εξογκώματα (σαν μικροί τρούλοι) και η επιφάνειά τους είναι λεία και γυαλιστερή και συνήθως είναι μικρά, από 2 έως 5 χιλιοστά. Σε άτομα με πολύ αδύναμο ανοσοποιητικό, μπορεί να εξελιχθούν σε “γιγαντιαία τέρμινθο” που ξεπερνά τα 10 – 15 χιλιοστά.
Χρώμα και Υφή
Είναι συνήθως στο χρώμα του δέρματος, μαργαριταρώδη (λευκά-περλέ) ή ελαφρώς ροζ. Στην αφή είναι σχετικά σκληρά στην αρχή, αλλά μπορεί να μαλακώσουν καθώς ωριμάζουν.
Που εμφανίζονται
Τα εξογκώματα μπορεί να εμφανιστούν οπουδήποτε, εκτός από τις παλάμες και τα πέλματα.
- Στα παιδιά: Συχνότερα στο πρόσωπο, τον κορμό, τα χέρια και τα πόδια.
- Στους ενήλικες: Συχνότερα στην περιοχή των γεννητικών οργάνων, στους μηρούς και στην υπογάστρια χώρα (χαμηλά στην κοιλιά).
Αν παρατηρήσετε ότι τα εξογκώματα γύρω από μια περιοχή είναι διατεταγμένα σε μια γραμμή, αυτό ονομάζεται “φαινόμενο Koebner” και συμβαίνει επειδή μεταφέρατε τον ιό ξύνοντας το δέρμα σας προς εκείνη την κατεύθυνση.
Ποιους επηρεάζει
- Παιδιά: Είναι η πιο συχνή ομάδα, λόγω της στενής επαφής σε σχολεία και παιδικές χαρές.
- Ενήλικες: Συχνά εμφανίζεται στην περιοχή των γεννητικών οργάνων ως σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα.
- Άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό: Σε αυτές τις περιπτώσεις οι βλάβες μπορεί να είναι πιο εκτεταμένες.
Πως μεταδίδεται η Μολυσματική Τέρμινθος
Ο ιός που προκαλεί τη Μολυσματική Τέρμινθο είναι εξαιρετικά κολλητικός και η μετάδοσή του γίνεται κυρίως με την επαφή.
Αυτός είναι ο πιο συνηθισμένος τρόπος.
Παιδιά: Μέσω του παιχνιδιού, της αγκαλιάς ή της στενής επαφής στο σχολείο και τον παιδικό σταθμό.
Ενήλικες: Συχνά μεταδίδεται μέσω της σεξουαλικής επαφής, γι’ αυτό και στην ενήλικη ζωή θεωρείται συχνά σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα (ΣΜΝ) όταν εμφανίζεται στην περιοχή των γεννητικών οργάνων.
Ο ιός μπορεί να επιβιώσει για λίγο πάνω σε επιφάνειες. Μπορείτε να κολλήσετε χρησιμοποιώντας αντικείμενα που άγγιξε ένα μολυσμένο άτομο, όπως:
Πετσέτες μπάνιου ή προσώπου.
Ρούχα ή εσώρουχα.
Παιχνίδια (ειδικά σε παιδικούς σταθμούς).
Εξοπλισμός γυμναστηρίου (π.χ. στρώματα γιόγκα).
Αυτός είναι ο τρόπος που τα 2 – 3 σπυράκια γίνονται ξαφνικά 20. Αν κάποιος ξύσει, πειράξει ή ξυρίσει μια περιοχή που έχει τέρμινθο, ο ιός μεταφέρεται στα χέρια ή στο ξυράφι και “φυτεύεται” σε γειτονικά ή απομακρυσμένα σημεία του δέρματος.
Επικοινωνία
Πώς να περιορίσετε τη μετάδοση
- Μην τα πειράζετε: Το ξύσιμο απελευθερώνει το μολυσματικό υλικό.
- Καλύψτε τα: Αν είναι δυνατόν, καλύψτε τα σπυράκια με ρούχα ή έναν απλό επίδεσμο (hansaplast) για να αποφύγετε την επαφή με άλλους.
- Όχι κοινά είδη: Μη μοιράζεστε πετσέτες, ξυραφάκια ή σφουγγάρια μπάνιου.
- Προσοχή στο ξύρισμα: Αποφύγετε το ξύρισμα πάνω από τις βλάβες, καθώς προκαλεί ταχύτατη εξάπλωση.
Θεραπεία Μολυσματικής Τερμίνθου
Η θεραπεία της Μολυσματικής Τερμίνθου δεν είναι πάντα απαραίτητη, καθώς το ανοσοποιητικό σύστημα συνήθως εξουδετερώνει τον ιό από μόνο του. Ωστόσο, η θεραπεία προτείνεται όταν οι βλάβες εξαπλώνονται γρήγορα, προκαλούν φαγούρα ή για λόγους αισθητικής και μείωσης της μετάδοσης.
Οι επιλογές χωρίζονται σε τρεις κύριες κατηγορίες:
Στο Ιατρείο
Επεμβατικές Μέθοδοι
Αυτές είναι οι πιο γρήγορες και αποτελεσματικές μέθοδοι, αλλά μπορεί να προκαλέσουν μικρή ενόχληση:
Απόξεση: Ο δερματολόγος αφαιρεί το εξόγκωμα με ένα ειδικό εργαλείο. Είναι πολύ αποτελεσματική μέθοδος και συνήθως γίνεται με χρήση τοπικής αναισθητικής κρέμας.
Κρυοθεραπεία: Ψεκασμός με υγρό άζωτο που παγώνει και καταστρέφει τη βλάβη. Μπορεί να χρειαστούν 2 – 3 συνεδρίες.
Laser (CO2 ή Pulsed Dye): Χρησιμοποιείται σε πιο επίμονες περιπτώσεις ή όταν υπάρχουν πολλές βλάβες.
Τοπική Αγωγή
Φαρμακευτικές Θεραπείες
Εφαρμόζονται στο σπίτι ή στο ιατρείο και στοχεύουν στον ερεθισμό του δέρματος ώστε να ξυπνήσει η άμυνα του οργανισμού:
Υδροξείδιο του καλίου: Ένα διάλυμα που προκαλεί ελεγχόμενη διάβρωση στη βλάβη μέχρι να υποχωρήσει.
Ιμικουιμόδη: Μια κρέμα που διεγείρει το τοπικό ανοσοποιητικό σύστημα για να πολεμήσει τον ιό.
Σαλικυλικό οξύ: Παρόμοιο με αυτό που χρησιμοποιείται για τις μυρμηγκιές, βοηθά στην απολέπιση της βλάβης.
Τρετινοΐνη: Βοηθά στην ανανέωση των κυττάρων και την απομάκρυνση του ιού.
Παρακολούθηση
Η Στρατηγική της Αναμονής
Επειδή η τέρμινθος είναι καλοήθης, πολλοί γιατροί (ειδικά σε μικρά παιδιά) προτείνουν να μην γίνει τίποτα.
Διάρκεια: Η αυτόματη ίαση μπορεί να πάρει από 6 έως 18 μήνες.
Πλεονέκτημα: Δεν υπάρχει πόνος ή κίνδυνος για ουλές από τις επεμβάσεις.
Μετά τη θεραπεία
- Καθαριότητα: Διατηρήστε την περιοχή καθαρή και στεγνή. Αν ο γιατρός έκανε απόξεση ή κρυοθεραπεία, μπορεί να σας συστήσει μια αντιβιοτική αλοιφή για λίγες ημέρες για να αποφευχθεί κάποια μόλυνση.
- Μην σπάτε τα εξογκώματα μόνοι σας: Το λευκό υλικό στο κέντρο είναι γεμάτο ιό. Αν το πιέσετε, θα μολύνετε το γύρω δέρμα.
- Μην πειράζετε τις κρούστες: Αν δημιουργηθούν μικρά "κάκαδα" (κρούστες), αφήστε τα να πέσουν μόνα τους. Αν τα τραβήξετε, αυξάνετε την πιθανότητα να μείνει σημάδι.
- Ενυδάτωση: Συχνά η τέρμινθος συνοδεύεται από έκζεμα (ξηροδερμία). Η καλή ενυδάτωση του δέρματος εμποδίζει τον ιό να βρει "ρωγμές" για να εξαπλωθεί.
- Πετσέτες: Χρησιμοποιείτε διαφορετική πετσέτα για την περιοχή με τις βλάβες και διαφορετική για το υπόλοιπο σώμα.
- Προστασία από τον ήλιο: Αν η θεραπεία έγινε σε σημείο που βλέπει ο ήλιος (π.χ. πρόσωπο), χρησιμοποιήστε αντηλιακό μόλις κλείσει η πληγή, για να αποφύγετε τις σκούρες κηλίδες (μεταφλεγμονώδη υπερμελάγχρωση).
Παρακολούθηση για νέες βλάβες
Είναι πολύ συνηθισμένο, ενώ θεραπεύσατε τα εμφανή σπυράκια, να εμφανιστούν νέα μετά από λίγες ημέρες ή εβδομάδες. Ο ιός μπορεί να βρισκόταν ήδη σε φάση επώασης σε διπλανά σημεία του δέρματος χωρίς να είναι ορατός την ημέρα της θεραπείας.
Μην ανησυχήσετε, απλώς επισκεφθείτε ξανά τον δερματολόγο για μια συμπληρωματική θεραπεία ώστε να εξαλειφθούν και οι νέες εστίες.
Πότε μπορείτε να επιστρέψετε στις δραστηριότητες σας
- Κολύμβηση: Μπορείτε να επιστρέψετε στην πισίνα μόλις επουλωθούν πλήρως οι πληγές (δεν υπάρχουν πια ανοιχτές εστίες). Καλό είναι να καλύπτετε τα σημεία με αδιάβροχα Hansaplast για επιπλέον προστασία.
- Σεξουαλική επαφή: Αν η τέρμινθος ήταν στην περιοχή των γεννητικών οργάνων, συνιστάται αποχή μέχρι να εξαφανιστούν πλήρως όλες οι βλάβες και να βεβαιωθεί ο γιατρός ότι δεν υπάρχουν νέες.
Πρόληψη υποτροπής
- Αλλάξτε ξυραφάκι: Αν ξυρίζατε την περιοχή που είχε τέρμινθο, πετάξτε το παλιό ξυραφάκι και μην ξυρίσετε την περιοχή μέχρι να είστε σίγουροι ότι ο ιός εξαφανίστηκε.
- Πλύνετε τα πάντα: Πλύνετε σε υψηλή θερμοκρασία (60°C) τις πετσέτες, τα σεντόνια και τα ρούχα που ήρθαν σε επαφή με τις μολυσμένες περιοχές κατά τη διάρκεια της θεραπείας.